Czy terapeuta zajęciowy może pracować w przedszkolu? Wymagania i kwalifikacje

Terapeuta zajęciowy może wspierać rozwój dzieci w przedszkolu, pomagając im doskonalić samodzielność, sprawność i umiejętności potrzebne w codziennych aktywnościach. Jeżeli interesują cię takie tematy to sprawdź, kiedy grudniowe dziecko powinno iść do przedszkola. Możliwość podjęcia takiej pracy zależy jednak od rodzaju placówki, zakresu obowiązków oraz wymaganych kwalifikacji. W artykule wyjaśniam, jakie wykształcenie i kompetencje są potrzebne, by pracować w przedszkolu jako terapeuta zajęciowy, oraz na co zwrócić uwagę przy wyborze tej ścieżki zawodowej.

Terapeuta zajęciowy może pracować w przedszkolu i wspierać dzieci z niepełnosprawnościami oraz te, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Podczas zajęć rozwija m.in. motorykę małą i dużą, koordynację wzrokowo-ruchową, samodzielność oraz koncentrację. Zanim wyślesz CV, sprawdź jednak nazwę stanowiska — od niej zależą wymagane kwalifikacje i obowiązki.

W artykule omawiam wymagane wykształcenie i uprawnienia, różnice między pracą terapeuty zajęciowego a nauczyciela oraz sytuacje, w których potrzebne jest przygotowanie pedagogiczne. Wyjaśniam również, czy wymagania różnią się w przedszkolach publicznych, niepublicznych i integracyjnych, a także na co zwrócić uwagę podczas rekrutacji. Dzięki temu ocenisz, czy Twoje kwalifikacje pasują do danej placówki i jakie kroki podjąć, jeśli dopiero planujesz pracę z najmłodszymi.

Porównanie możliwości pracy i wymagań w przedszkolu

Propozycja	Możliwość pracy w przedszkolu	Główne zadania lub wymagania
Czy specjalista terapii zajęciowej może pracować w przedszkolu?	Tak, ale samo wykształcenie z terapii zajęciowej nie uprawnia automatycznie do pracy jako nauczyciel ani specjalista szkolny.	Wspiera samodzielność, sprawność ruchową i poznawczą dziecka. Wymagane kwalifikacje zależą od nazwy stanowiska i zakresu obowiązków.
Czym różni się terapeuta zajęciowy od terapeuty pedagogicznego?	Obie role mogą uzupełniać się w przedszkolu, ale wymagają odrębnych kwalifikacji.	Terapeuta zajęciowy rozwija samodzielność i umiejętności praktyczne. Terapeuta pedagogiczny wspiera rozwój edukacyjny i prowadzi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne.
Czy w publicznej placówce wychowania przedszkolnego istnieje etat dla specjalisty terapii zajęciowej?	Przedszkole publiczne nie ma obowiązku tworzenia odrębnego etatu. Decyzję podejmuje dyrektor, uwzględniając potrzeby dzieci, organizację i budżet.	Wymiar etatu może być pełny lub częściowy. Przed podjęciem pracy warto ustalić nazwę stanowiska, obowiązki, kwalifikacje i rodzaj prowadzonych zajęć.
Jakie kwalifikacje są potrzebne do pracy jako nauczyciel edukacji przedszkolnej?	Do pracy nauczycielskiej potrzebne są kwalifikacje właściwe dla stanowiska.	Zazwyczaj wymagane są studia pedagogiczne w zakresie wychowania przedszkolnego lub edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej oraz przygotowanie pedagogiczne. Sam kurs opiekunki ani studia z terapii zajęciowej nie wystarczą.
Jakie wymagania musi spełnić specjalista terapii pedagogicznej?	Może pracować w przedszkolu lub szkole po spełnieniu wymagań określonych w przepisach oświatowych.	Potrzebne są kwalifikacje z terapii pedagogicznej lub pedagogiki korekcyjnej oraz przygotowanie pedagogiczne. Możliwa jest też ścieżka obejmująca studia innej specjalności i dodatkowe kształcenie kierunkowe.
Na jakich zasadach specjalista terapii zajęciowej może współpracować z placówką wychowania przedszkolnego?	Może pracować na etacie, prowadzić zajęcia na umowę z placówką lub współpracować jako specjalista zewnętrzny.	Przed rozpoczęciem współpracy należy ustalić liczbę godzin, grupy, cele zajęć, kontakt z rodzicami, dokumentację i sposób oceny postępów.
Jakie zadania może wykonywać terapeuta zajęciowy w przedszkolu?	Może wspierać dzieci indywidualnie lub w małych grupach, w zakresie odpowiadającym jego kwalifikacjom.	Rozwija samodzielność, motorykę, koordynację, komunikację i umiejętności codzienne. Współpracuje z nauczycielami, rodzicami i innymi specjalistami oraz dostosowuje zajęcia do potrzeb dzieci.
Kto organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w przedszkolu?	Za organizację pomocy odpowiada dyrektor. Wsparcie prowadzą nauczyciele i specjaliści, a w razie potrzeby także inni specjaliści.	Pomoc może obejmować współpracę m.in. z psychologiem, pedagogiem specjalnym, logopedą, terapeutą pedagogicznym, poradnią psychologiczno-pedagogiczną i zespołem wczesnego wspomagania rozwoju. Zadania terapeuty zajęciowego muszą odpowiadać jego kwalifikacjom.

Czy specjalista terapii zajęciowej może pracować w przedszkolu?

Specjalista terapii zajęciowej może pracować w przedszkolu, ale samo wykształcenie nie uprawnia go automatycznie do objęcia stanowiska nauczyciela ani specjalisty szkolnego. Wspiera dzieci w rozwijaniu samodzielności, sprawności ruchowej i poznawczej oraz w codziennym funkcjonowaniu. Prowadzi zajęcia indywidualne lub grupowe, np. prace manualne, zabawy artystyczne i ćwiczenia usprawniające. Do zawodu przygotowuje m.in. szkoła policealna z odpowiednim dyplomem, średnie wykształcenie medyczne w zakresie terapii zajęciowej lub studia w tej dziedzinie. Studia licencjackie obejmują co najmniej 3000 godzin nauki, w tym minimum 2000 godzin teorii i technik terapeutycznych.

Jeśli chcę objąć w przedszkolu stanowisko nauczyciela lub specjalisty szkolnego, muszę spełnić wymagania określone w przepisach o kwalifikacjach nauczycieli. Zwykle potrzebuję kwalifikacji pedagogicznych, a zależnie od stanowiska także przygotowania kierunkowego. Od 1 września 2025 r. zaktualizowane regulacje porządkują wymagania m.in. dla pedagogów specjalnych, psychologów i terapeutów pedagogicznych. Nie wymieniają jednak terapeuty zajęciowego wśród specjalistów szkolnych w rozumieniu Karty Nauczyciela. Dlatego przed aplikowaniem sprawdzam nazwę stanowiska i wymagania placówki: prowadzenie zajęć wspierających rozwój dziecka nie zawsze oznacza zatrudnienie na stanowisku nauczycielskim. Dodatkowe studia, przygotowanie pedagogiczne lub kursy mogą poszerzyć moje możliwości zawodowe.

Czym różni się terapeuta zajęciowy od terapeuty pedagogicznego?

Jako terapeutka zajęciowa wspieram dziecko w codziennych czynnościach i rozwijaniu samodzielności. Dobieram aktywności, które ćwiczą sprawność ruchową, koordynację, koncentrację oraz umiejętności praktyczne. Terapię zajęciową stosuje się także w ośrodkach rehabilitacyjnych, świetlicach, domach pomocy społecznej i klubach seniora. Terapeutka pedagogiczna koncentruje się natomiast na rozwoju edukacyjnym: diagnozuje trudności i prowadzi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, wspierając m.in. czytanie, pisanie, liczenie, pamięć oraz percepcję wzrokową i słuchową. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna obejmuje dzieci z różnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnością, zaburzeniami zachowania lub emocji oraz specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

W przedszkolu obie role mogą się uzupełniać, ale wymagają innych kwalifikacji. Od 1 września 2025 r. Karta Nauczyciela wymienia terapeutę pedagogicznego wśród specjalistów szkolnych, a § 32 rozporządzenia kwalifikacyjnego określa wymagania dla tego stanowiska. Kwalifikacje można zdobyć m.in. przez ukończenie studiów wyższych z terapii pedagogicznej lub pedagogiki korekcyjnej oraz przygotowania pedagogicznego albo studiów innej specjalności, przygotowania pedagogicznego i studiów podyplomowych z jednego z tych obszarów. Nowelizacja uwzględnia również jednolite studia magisterskie rozpoczęte według wcześniejszych przepisów; w niektórych przypadkach wystarczą studia I stopnia, zależnie od ich zakresu.

Najważniejsze informacje o kwalifikacjach i zakresie obu stanowisk:

• Terapeutka zajęciowa wspiera samodzielność i umiejętności praktyczne dziecka.
• Terapeutka pedagogiczna pomaga w rozwoju edukacyjnym i prowadzi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne.
• Oba stanowiska wymagają odrębnych kwalifikacji, zależnych od wykształcenia i przygotowania pedagogicznego.

Dlatego przed podjęciem pracy w przedszkolu jako terapeutka zajęciowa sprawdzam wymagania pracodawcy i zakres stanowiska: kwalifikacje do terapii pedagogicznej nie uprawniają automatycznie do prowadzenia terapii zajęciowej ani odwrotnie.

Czy w publicznej placówce wychowania przedszkolnego istnieje etat dla specjalisty terapii zajęciowej?

Publiczne przedszkole nie musi zatrudniać terapeuty zajęciowego na odrębnym etacie. Dyrektor podejmuje tę decyzję, biorąc pod uwagę potrzeby dzieci, organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej i budżet placówki. Terapeutka może prowadzić zajęcia wspierające sprawność, samodzielność i udział dziecka w codziennych aktywnościach, jeśli ma kwalifikacje odpowiednie do tych zadań.

Warto odróżnić to stanowisko od stanowisk psychologa, pedagoga specjalnego i logopedy, których zatrudnianie regulują przepisy o pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jeśli przedszkole utworzy etat terapeuty zajęciowego, jego wymiar — pełny lub częściowy, na przykład kilka godzin tygodniowo — określą arkusz organizacji i potrzeby dzieci. Przed podjęciem pracy sprawdziłabym zatem nazwę stanowiska, zakres obowiązków i wymagane kwalifikacje oraz rodzaj zajęć: terapię zajęciową czy inną formę wsparcia.

Jakie kwalifikacje są potrzebne do pracy jako nauczyciel edukacji przedszkolnej?

Aby pracować jako nauczycielka edukacji przedszkolnej, potrzebuję kwalifikacji właściwych dla tego stanowiska — samo doświadczenie w opiece nad dziećmi ani kurs opiekunki nie wystarczą. Zazwyczaj muszę ukończyć studia pedagogiczne w zakresie wychowania przedszkolnego lub edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej oraz zdobyć przygotowanie pedagogiczne. Znaczenie ma również termin rozpoczęcia studiów: przepisy odrębnie traktują kształcenie rozpoczęte przed 3 sierpnia 2019 r. i realizowane według wcześniejszych zasad oraz studia prowadzone później, zgodnie z nowymi standardami. Nowelizacja z 8 sierpnia 2025 r. porządkuje te reguły i zachowuje wcześniej nabyte uprawnienia. Dlatego przed podjęciem pracy sprawdzę, czy mój dyplom i przygotowanie pedagogiczne spełniają wymagania dla danego stanowiska.

Praca w przedszkolu wymaga nie tylko zaangażowania, lecz także odpowiedniego przygotowania. Warto sprawdzić wymagania dla wybranego stanowiska przed rozpoczęciem studiów lub szukaniem pracy.

Studia z resocjalizacji, psychologii czy terapii zajęciowej dostarczają przydatnej wiedzy o rozwoju dziecka i wspieraniu osób ze szczególnymi potrzebami, ale same nie dają kwalifikacji nauczycielki przedszkola. Zwykle muszę uzupełnić je o przygotowanie pedagogiczne i kwalifikacje przedszkolne. Inaczej wygląda ścieżka nauczycielki współorganizującej kształcenie: wymaga kwalifikacji z pedagogiki specjalnej, zdobytych m.in. na odpowiednich studiach lub studiach podyplomowych, a zatrudnienie wiąże się z potrzebami dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Zespół opracowuje dla dziecka IPET na podstawie wielospecjalistycznej oceny jego funkcjonowania. Nauczycielka współpracuje z nauczycielami i specjalistami, pomaga dobierać metody pracy, a jej pensum wynosi 20 godzin tygodniowo. Ponadto na każdym stanowisku muszę spełniać ogólne warunki pracy nauczycielki, w tym mieć odpowiedni stan zdrowia, przejść badania lekarskie i weryfikację w rejestrach wymaganych przy pracy z dziećmi.

Jakie wymagania musi spełnić specjalista terapii pedagogicznej?

Aby pracować jako terapeutka pedagogiczna w przedszkolu lub szkole, muszę spełnić wymagania określone w przepisach oświatowych i mieć przygotowanie pedagogiczne. Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli mogę ukończyć studia wyższe z terapii pedagogicznej lub pedagogiki korekcyjnej wraz z przygotowaniem pedagogicznym. Mogę też zdobyć wykształcenie na innym kierunku, a następnie uzupełnić je przygotowaniem pedagogicznym i studiami podyplomowymi z jednej z tych dziedzin. Od 1 września 2025 r. przepisy uwzględniają również jednolite studia magisterskie, natomiast kwalifikacje zdobyte przed 3 sierpnia 2019 r. ocenia się według wcześniejszych zasad. Zgodnie z nowymi standardami studia I stopnia mogą wystarczyć do pracy w przedszkolu lub szkole podstawowej, jeśli obejmują odpowiedni zakres. Jak już zgłębiasz ten temat, Sprawdź, ile godzin w przedszkolu jest bezpłatnych. Po innym kierunku potrzebuję dodatkowego kształcenia, np. studiów podyplomowych, kursu kwalifikacyjnego lub nauki w zakładzie kształcenia nauczycieli.

Najważniejsze elementy przygotowania do pracy terapeutki pedagogicznej to:

• odpowiednie wykształcenie z terapii pedagogicznej lub pedagogiki korekcyjnej,
• przygotowanie pedagogiczne obejmujące zajęcia i praktyki,
• umiejętność rozpoznawania trudności edukacyjnych i planowania indywidualnego wsparcia,
• współpraca z nauczycielami, specjalistami i rodzicami.

Przygotowanie pedagogiczne obejmuje co najmniej 270 godzin zajęć z pedagogiki, psychologii i dydaktyki oraz minimum 150 godzin praktyk. Jego ukończenie potwierdza dokument, np. dyplom lub suplement. Dzięki zdobytej wiedzy rozpoznaję trudności edukacyjne, planuję indywidualne wsparcie i prowadzę zajęcia korekcyjno-kompensacyjne; współpracuję też z nauczycielami, specjalistami i rodzicami. Karta Nauczyciela wymienia terapeutę pedagogicznego jako specjalistę szkolnego od 1 września 2025 r., a wcześniej zdobyte uprawnienia pozostają ważne niezależnie od daty ukończenia kształcenia. W przypadku terapii prywatnej formalne wymogi otwarcia gabinetu są odrębne, jednak skuteczna i bezpieczna praca wymaga solidnej wiedzy, praktyki oraz dostosowania metod do potrzeb dziecka.

Na jakich zasadach specjalista terapii zajęciowej może współpracować z placówką wychowania przedszkolnego?

Terapeuta zajęciowy może pracować w przedszkolu na etacie, prowadzić zajęcia na umowę z placówką albo realizować jako specjalista zewnętrzny uzgodniony program. Jeżeli masz chwilę, sprawdź, od jakiego wieku dziecko może legalnie pracować. Przed rozpoczęciem współpracy warto ustalić liczbę godzin, grupy i cele zajęć oraz zasady kontaktu z rodzicami. Najpierw porozmawiałabym z dyrektorem i nauczycielami, a potem — za zgodą rodziców — poznała mocne strony i trudności dzieci.

Podczas zajęć indywidualnych lub grupowych mogę wspierać motorykę małą, koordynację, samodzielność i udział dzieci w codziennych czynnościach. Plan pracy warto oprzeć na obserwacji, konkretnych celach i regularnej ocenie postępów, na przykład po 8–12 tygodniach. Częstotliwość spotkań należy dopasować do potrzeb dziecka i uzgodnić z przedszkolem. Trzeba też zadbać o dokumentację, ochronę danych oraz współpracę z rodzicami i innymi specjalistami. Jeśli zajęcia mają stanowić część pomocy psychologiczno-pedagogicznej, przedszkole powinno zorganizować je zgodnie z obowiązującymi przepisami; samo zatrudnienie terapeuty zajęciowego nie określa jego roli w tym systemie.

Jakie zadania może wykonywać terapeuta zajęciowy w przedszkolu?

Jako terapeutka zajęciowa wspieram przedszkolaki w rozwijaniu samodzielności, sprawności ruchowej, komunikacji i umiejętności codziennych. Dobieram ćwiczenia manualne, prace plastyczne, zabawy ruchowe i sensoryczne oraz zadania, takie jak ubieranie się, sprzątanie czy korzystanie z pomocy, do wieku i potrzeb każdego dziecka. Pracuję indywidualnie lub w małych grupach, obserwuję dzieci podczas aktywności i sprawdzam, co ułatwia im udział w życiu przedszkola, a co — na przykład nadmiar bodźców — stanowi trudność. W razie potrzeby zmieniam przebieg zajęć lub materiały, by dziecko mogło ćwiczyć w bezpiecznych warunkach.

Aby zapewnić spójne wsparcie, współpracuję z nauczycielami, rodzicami i specjalistami, między innymi psychologiem oraz lekarzem. Pomagam dzieciom przyzwyczajać się do zasad grupy, nawiązywać kontakty z rówieśnikami, reagować na polecenia i wykonywać codzienne czynności. Regularnie oceniam postępy i dostosowuję plan zajęć. Terapia obejmuje nie tylko ćwiczenia przy stoliku, lecz także twórcze działania, ruch, zabawę i kontakt z kulturą. W roku szkolnym 2023/2024 ponad 80 tys. dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym miało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, co podkreśla znaczenie indywidualnego wsparcia w ich codziennym funkcjonowaniu.

Kto organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w przedszkolu?

Dyrektor organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w przedszkolu: rozpoznaje potrzeby placówki, przydziela zadania i dba o wsparcie dopasowane do dziecka. Zajęcia planują i prowadzą nauczyciele oraz specjaliści, np. psycholog, pedagog specjalny, logopeda czy terapeuta pedagogiczny; w razie potrzeby dołącza do nich inny specjalista. Terapeuta zajęciowy może wspierać dzieci w granicach swoich kompetencji, jeśli jego kwalifikacje odpowiadają wymaganiom stanowiska i rodzaju zajęć. Przedszkole współpracuje też z rodzicami, a w razie potrzeby — z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, terapeutami, podmiotem leczniczym lub pomocą społeczną.

Do specjalistów, instytucji i form wsparcia, które mogą uczestniczyć w pomocy dziecku, należą:

• psycholog, pedagog specjalny, logopeda i terapeuta pedagogiczny;
• terapeuta zajęciowy oraz inni specjaliści;
• poradnia psychologiczno-pedagogiczna, podmiot leczniczy i pomoc społeczna;
• zespół wczesnego wspomagania rozwoju (WWR).

Jeśli dziecko ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jego nauczyciele i specjaliści tworzą zespół. Po wielospecjalistycznej ocenie funkcjonowania opracowują IPET oraz ustalają zintegrowane działania i zajęcia. Orzeczenie wydaje zespół publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, a dyrektor organizuje zalecane wsparcie. W określonych przypadkach przepisy wymagają także dodatkowego nauczyciela z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej. Wczesne wspomaganie rozwoju (WWR) przysługuje na podstawie opinii publicznej poradni. Prowadzi je zespół złożony co najmniej z pedagoga, psychologa i logopedy, a w razie potrzeby także innych specjalistów. Zajęcia są bezpłatne, obejmują wsparcie rodziny i trwają zwykle 4–8 godzin miesięcznie. Zespół dostosowuje ich plan, miejsce i intensywność do potrzeb dziecka, a WWR dla jednego dziecka organizuje tylko jedna placówka.

Źródła:

1. https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2023/1798/text.pdf
2. https://sejm.gov.pl/sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DNDK8Z
3. https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/2102/ogl/pol
4. https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/2102/text.pdf
5. https://kwalifikacje.gov.pl/zrk2/kwalifikacja/12025%26pdf%3Dtrue
6. https://www.gov.pl/web/edukacja/pomoc-psychologiczno-pedagogiczna2
7. https://zak.edu.pl/leksykon-zawodow/terapeuta-zajeciowy
8. https://www.glospedagogiczny.pl/artykul/zmiany-w-kwalifikacjach-nauczycieli-i-specjalistow-szkolnych
9. https://terapiaspecjalna.pl/artykul/czym-sie-rozni-terapeuta-zajeciowy-od-instruktora-terapii-zajeciowej
10. https://wskz.pl/aktualnosci/czy-po-resocjalizacji-mozna-pracowac-w-przedszkolu/