Menu główne
PLASTUSIOWO
RAMÓWKA
NASZE GRUPY
AKTUALNOŚCI
ZAINTERESOWANIA
GALERIA
ABSOLWENCI
PSYCHOLOGIA
GRY I ZABAWY
KONKURSY
Z ŻYCIA PRZEDSZKOLA
______________________
NAPISZ DO NAS
CIEKAWE STRONY
SZUKAJ
POCZTA
Logowanie





Zapomniałeś hasła?
Statystyka
Użytkownicy: 622
Nowości: 184
Odnośniki: 23
odwiedzających: 756904
Kształtowanie emocji dzieci w wieku przedszkolnym. Drukuj E-mail

 


Emocje odgrywają zasadniczą rolę w życiu każdego człowieka - zarówno dzieci jak i dorosłych . Towarzyszą nam w różnych sytuacjach, odpowiadają za relacje ze światem zewnętrznym.
Pierwsze lata w życiu dziecka są bardzo znaczące dla jego późniejszego funkcjonowania. W tym czasie kształtują się nawyki, zachowania, postawy, determinujące dalsze życie  .Pierwszym środowiskiem, w którym funkcjonuje dziecko, a co za tym idzie zdobywa pierwsze umiejętności jest rodzina. Zdaniem psychologów kontakt emocjonalny między dzieckiem a rodzicami zwłaszcza matką ma ogromne znaczenie dla prawidłowego rozwoju dziecka , sprzyja kształtowaniu się określonych postaw, zachowań.
Współczesna rodzina, jednak traci na swej uniwersalnej wartości; szybkie tempo codziennego życia, troska o warunki ekonomiczne nadały sens czynnikom warunkującym życie wielu rodzin a tym samym poszerzyły krąg problemów opiekuńczo-wychowawczych. We współczesnych czasach nie tylko niedobór materialny ale także niedobór opiekuńczy wpływa niekorzystnie na rozwój dzieci, zwłaszcza rozwój emocjonalny. Dlatego tak ważną rolę pełni przedszkole.
Dziecko w przedszkolu wchodzi w swój pierwszy świat , zdobywa doświadczenia w wyrażaniu i odbiorze emocji i uczuć . Nauczyciel przedszkola jest pierwszą osobą po rodzicach , która ma wpływ na kształtowanie postaw, umiejętności społecznych oraz rozwój emocjonalny dziecka. Zatem formowanie sfery emocjonalnej staje się istotnym elementem wychowania i należy wiedzieć jakie są źródła emocji i co ze sobą niosą.
Emocje są reakcją wyrażoną mimiką twarzy, mową ciała (ruchy, gesty), głosem (ton, barwa, natężenie), słowem (nazywanie emocji) na osoby, wydarzenia zewnętrzne i sytuacje. W różnych okolicznościach te reakcje wyrażają się poprzez:

- radość
- wzruszenie
- satysfakcję
- poczucie bezpieczeństwa
- zaufanie
- pewność siebie
- niepokój
- wstyd
- poczucie winy
- gniew
- nienawiść.

Emocjom towarzyszą objawy widoczne dla innych, które informują o danej sytuacji życiowej. Nie powinno się ich zatem dzielić na pozytywne i negatywne, ale na radosne i bolesne. Wszystkie bowiem są pozytywne jako nośniki informacji o naszym życiu. Jeśli dziecko będzie czuło się bezpieczne – odważnie podejmie nowe wyzwania jakie niesie dorosłe życie. W poczuciu akceptacji samego siebie będzie ufało sobie, najbliższym oraz innym ludziom. Odczuwane poczucie więzi umożliwi mu bezproblemowe wchodzenie w dorosłość oparte na wzajemności i wspólnej aktywności w grupie rówieśników. W trudnych sytuacjach wyzwalających lęk , obawę , dziecko które doznało poczucia więzi będzie potrafiło współczuć i pomagać innym. Dziecku , które przeżywa stresową sytuację, można pomóc tylko poprzez udzielanie mu wsparcia emocjonalnego , przekazywanie pozytywnych konkretnych, sprawdzonych informacji, rozmowie o tym jak my dorośli postępujemy w identycznej sytuacji.
Kształtując zachowania dziecka należy zawsze go wspierać emocjonalnie i rozmawiać z nim o emocjach dzięki czemu nabędzie umiejętności:

- Nazywania emocji
- Rozumienia tego co czuje(emocji)
- Zachowania się w związku z tym co czuje w taki sposób, który jest społecznie i kulturowo akceptowany
- Rozpoznawania emocji u innych
- Rozumienia zachowań innych osób

Rozmowa z małymi dziećmi o emocjach, w szczególności o tych bolesnych - nie jest ława. Wówczas możemy wykorzystać do tego zabawy, gry, ćwiczenia, wiersze i literaturę (bajki, opowiadania) poruszające interesujący nas problem. Na podstawie przygód opisywanych bohaterów z literatury możemy odnieść się do problemu, który próbujemy wspólnie z dzieckiem nazwać i rozwiązać. Np. wiersz Zbigniewa Dimitroca pt. „Jagódka i smutki” stwarza sytuację do uświadomienia sobie sytuacji w których przeżywamy smutek.

Jagódka i smutki”

Do malutkiej Jagódki, przyplątały się smutki...
Jeden smutek był duży, mieszkał w wielkiej kałuży
Gdy znienacka wyskoczył, oba buty zamoczył!
Drugi smutek był mały i troszeczkę nieśmiały
Ukrył się w piaskownicy pod postacią dżdżownicy
Gdy pokazał się w piasku, był powodem do wrzasku...
Lecz na ogół jagódka jest naprawdę milutka
I choć w dzień bryka, rzadko smutki spotyka.

Istnieje także wiele zabaw, ćwiczeń i gier, które są przydatne w nauce rozpoznawania emocji, nazywania i wyrażania ich.

Oto propozycje:

Emocjonalne domino - zabawa
Celem tej zabawy jest nauka wyrażania emocji, odczytywania ich u innych osób, uważnego obserwowania i nazywania.
Przebieg:
Dzieci stoją w kręgu, nauczyciel rozpoczyna zabawę losując z koperty wyraz nazywający emocję. Za pomocą mimiki i ciała przedstawia ją. Dzieci starają odgadnąć o jaką emocje chodzi, a potem osoba stojąca po prawej stronie nauczyciela stara się powtórzyć gesty towarzyszące nazwanej emocji. Jeśli zrobi to poprawnie, losuje kolejny wyraz i zachowuje się jak poprzednio nauczyciel. Zabawa trwa do momentu, w którym nauczyciel odwzoruje emocje swojego sąsiada z lewej strony. Domino zamknięte!

Lizaki – buziaki – ćwiczenie.
Ćwiczenie to uczy dzieci własnych emocji i informowania o nich otoczenia oraz analizowania własnych przeżyć.
Przebieg:
Do przeprowadzenia ćwiczenia potrzebne są po dwa dla każdego dziecka, dwustronne „lizaki” z narysowanymi emocjami (radość, smutek, strach, złość).
Nauczyciel opowiada o pewnym zdarzeniu. Dzieci uważnie słuchają i podnoszą do góry lizaki z symboliczną „minką”. To informacja o tym, co czuły w danym momencie.
Nauczyciel powinien czasami przerwać relacjonowanie i zapytać wybrane dziecko o nazwę emocji wyrażoną podniesionym lizakiem. Jest to doskonała informacja zwrotna.

Emocjonalne karty – gra.
Celem tej gry jest nabywanie przez dzieci umiejętności nazywania emocji.
Przebieg:
Gra przebiega w grupach czteroosobowych. Karty z symbolicznymi ilustracjami emocji leżą na środku stolika każdej grupy. Uczestnicy gry kolejno biorą karty i nazywają emocję przedstawiona symbolicznym rysunkiem. Jeśli nadana emocji nazwa zgadza się z opisem umieszczonym na odwrocie karty, uczestnik gry otrzymuje punkt. Jeśli nie udało się trafnie nazwać emocji – nie otrzymuje punktu. Jeżeli trzy razy pod rząd nastąpiła pomyłka w nazwaniu emocji – uczestnik gry oddaje fant.
Wygrana, przegrana oraz odzyskiwanie fantów to doskonała okazja do zachowań emocjonalnych. Dzieci uwielbiają rywalizację, ale przegrana może być dla nich odbierana bardzo emocjonalnie. Dlatego rolą nauczyciela jest dokładne wyjaśnienie zasad gry oraz nadzorowanie jej przebiegu.

Wymienione przykłady ćwiczeń, gier, zabaw i wierszy służą rozpoznawaniu, wyrażaniu, odczytywaniu i nazywaniu przez dzieci emocji własnych i innych osób.
O tym, czy dziecko jest w stanie wyrazić i nazwać to co czuje decyduje zakres słów. Ograniczone słownictwo albo fałszuje obraz, albo prowokuje do użycia słów, które nie przez znaczenie, ale przez swoją ekspresję pomaga oddać stany emocjonalne. Takimi słowami są wulgaryzmy – wyrazy lub wyrażenia ordynarne, obraźliwe. Żeby zapobiec ich używaniu i umożliwić precyzyjne nazywanie emocji musimy MY rodzice, nauczyciele, wychowawcy poszerzać dziecięcy słownik bierny i czynny o wyrażenia opisujące emocje.

Naszym zadaniem jest również wzbogacanie rozwoju dzieci o kolejne, pozytywne doświadczenia i sposoby wychodzenia z trudnych i stresujących sytuacji. Dzięki temu pomożemy dziecku w zdobywaniu nowych umiejętności oraz przekształcaniu i doskonaleniu już posiadanych.


Opracowała:
mgr Aneta Półkoszek

Literatura:

  1. Małyska M.: „Rozmawiamy o uczuciach” WSiP
  2. Dimitroca Z.: „Bajki niezapominajki”. Wybór wierszy dla dzieci. Lublin 2003.
  3. Na podstawie: Montanari L.: „Poznajemy język ciała. Techniki animacji oraz gry i zabawy dla dzieci i młodzieży”. Kielce 2003.

 

 
 
Przyjazna Szkoła

www.ps.org.pl
Psychologia
Prośba dziecka
Adaptacja dzieci...
Pierwsze dni...
Agresja ...
Telewizja i dziecko
Kara i nagroda...
Wady postawy
Niepełnosprawni - integracja
Gościmy
Odwiedza nas 9 gości
Strony Internetowe - www.amjsystem.pl